ჯერ ჩანაწერი, შემდეგ შეფასება
სანდო განხილვა ადგენს, რა ჰკითხეს ბავშვს, რომელ ენაზე, ვინ და რა წინარე საუბრების შემდეგ. ინტერვიუსთვის „სტრუქტურირებულის“ დარქმევა ამ კითხვებს ვერ პასუხობს. ვერც ბავშვის „დარიგებულად“ გამოცხადება. გვინდა, შეფასების მინიჭებამდე მოვლენების თანმიმდევრობა და სიტყვები შეისწავლონ.
მოწოდებულ მიმოხილვაში გამეორებული შეფასების ამონარიდი აღწერს სხვა ენებზე წარმართულ გასაუბრებას, მშობლის მიერ ბავშვის მშობლიურ ენაზე ნათქვამი ფრაზების თარგმნას და შემდგომ Google-ით გადამოწმებას. ეს კონკრეტულ კითხვას აჩენს ბავშვისთვის მიწერილი სიტყვების წყაროს შესახებ. მის დასასმელად ბავშვის ვინაობისა თუ ინტიმური მონათხრობის გამოქვეყნება საჭირო არ არის. [1]
მცდარი მოგონება დიაგნოზი არ არის
შთაგონებამ შესაძლოა მეხსიერებაზე იმოქმედოს. ზოგადი შესაძლებლობა ვერ ადგენს, რომ კონკრეტულ ბავშვს მცდარი მოგონება აქვს, ბრალდება შეთხზულია ან ეს კონკრეტულმა მშობელმა გამოიწვია. EAPL-ის კვლევაზე დაფუძნებული რეკომენდაციებია ალტერნატიული ჰიპოთეზების შემოწმება, ინტერვიუს ჩაწერა და გადამზადებული პროფესიონალების მუშაობა უწყვეტი უკუკავშირით. დოკუმენტი ასევე არ ურჩევს ინტერვიუს დროს თოჯინებზე, სხეულის დიაგრამებსა და ნახატების ინტერპრეტაციაზე დაყრდნობას. [2]
ჩვენი შემოთავაზებული განხილვა პირველ ხელმისაწვდომ მონათხრობსა და შემდგომ დამატებებს ადარებს. უნდა შემოწმდეს ენის გაგება, გარედან მიღებული ინფორმაცია, კითხვის ფორმულირება და ის, ხომ არ წარმოადგენს ჩანაწერი უფროსის ინტერპრეტაციას ბავშვის ნათქვამის ნაცვლად. მიზანი ინფორმაციის მოპოვების გზის შემოწმებაა — არა ბავშვის განმეორებით გამოკითხვა სასურველი პასუხის მიღებამდე.
მხარდაჭერა პასუხის მიმართულების მიცემას არ ნიშნავს
აშშ-ის საგამოძიებო ინტერვიუს სახელმძღვანელო უპირატესობას ანიჭებს ღია მიმართვებსა და პასუხისთვის დროს, აფრთხილებს არასაჭირო განმეორებითი კითხვების რისკზე და აღიარებს, რომ ზოგ ბავშვს ერთზე მეტი სათანადოდ დაგეგმილი შეხვედრა სჭირდება. აღელვებული, ყოყმანით ან არათანმიმდევრულად გადმოცემული მონათხრობი თავისთავად ტყუილის მტკიცებულება არ არის. [3]
მოვითხოვთ მომზადებულ, დამოუკიდებელ თარჯიმანს, როცა ბავშვს ეს სჭირდება. მშობელს შეიძლება მხარდაჭერის კანონიერი ფუნქცია ჰქონდეს, მაგრამ ეს განსხვავდება მისივე დავაში თარგმანის კონტროლისგან. პროფესიონალმა უნდა ასახოს, ვინ ესწრებოდა, რატომ და როგორ შეიზღუდა გარეშე გავლენა. დაგეგმილი მეთოდიდან აუცილებელი გადახვევაც ჩანაწერში უნდა ჩანდეს.
კონკრეტული ქცევა — არა სინდრომი
ინგლისისა და უელსის საოჯახო მართლმსაჯულების საბჭოს 2024 წლის სახელმძღვანელო უარყოფს „მშობლისგან გაუცხოების სინდრომს“, როგორც დიაგნოსტიკურ საფუძველს, და ამავე დროს აღიარებს დადასტურებული ფსიქოლოგიური მანიპულაციის მძიმე გავლენას ბავშვზე. იგი მოითხოვს სხვა ახსნების, მათ შორის ძალადობისა და დამცავი ქცევის, შესწავლას. დაუდასტურებელი ძალადობის ბრალდება თავისთავად მანიპულაციას არ ადგენს. ეს შედარებითი პრაქტიკაა და არა საქართველოს კანონი. [4]
ჩვენთვის კითხვები კონკრეტულია: დაემუქრნენ ბავშვს, დააჯილდოვეს გარკვეული მონათხრობისთვის ან უფროსის ამბის გამეორება მოსთხოვეს? არსებობს იმდროინდელი ჩანაწერი? ხომ არ ასახავს შიში რეალურ არასათანადო მოპყრობას, თარგმანის პრობლემას ან სხვა გარემოებას? ეს კითხვები ორივე მშობელსა და პროფესიონალებს თანაბრად ეხება.
რას ვითხოვთ უწყებებისგან
ვთავაზობთ სრული ინტერვიუს შენახვას, სერიოზულად სადავო მეთოდების დამოუკიდებელ განხილვას და ბავშვის ადვოკატისთვის შეშფოთების წამოჭრის ქმედით გზას. შეჯამებაში ავტორი და წყარო უნდა ჩანდეს; თარგმანში — თარჯიმანი და შემოწმებული ენობრივი კომპეტენცია.
ზემოქმედებაზე ეჭვისას მისი გამოძიება და ბავშვის დაცვა პარალელურად უნდა გაგრძელდეს. ბავშვს არ უნდა უწევდეს არჩევა, რომელი უფროსის სიმართლე დაამტკიცოს. დახმარება მის საჭიროებებს უნდა ემსახურებოდეს, სადავო ფაქტების დადგენა კი ანგარიშვალდებული გამოძიების ამოცანად დარჩეს.
სამართლებრივი წყაროები და მასალები
- კონფიდენციალური საქმის მიმოხილვა შეფასებებსა და ინსტიტუციურ რეაგირებაზე.
- კორკმანი და თანაავტორები — EAPL-ის კვლევაზე დაფუძნებული რეკომენდაციები ბავშვთან საგამოძიებო ინტერვიუს შესახებ; პირველად ონლაინ გამოქვეყნდა 2024 წელს
- აშშ-ის არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულებისა და დანაშაულის პრევენციის ოფისი — ბავშვთან საგამოძიებო ინტერვიუ: საუკეთესო პრაქტიკა; 2015
- ინგლისისა და უელსის საოჯახო მართლმსაჯულების საბჭო — სახელმძღვანელო მშობელთან ურთიერთობაზე ბავშვის უარისა და გაუცხოების გამომწვევ ქცევაზე ბრალდებების შესახებ; 2024 წლის დეკემბერი, განსაკუთრებით პუნქტები 6, 10–12 და 63–64




