ბრალდებას დაცვა უნდა მოჰყვეს — არა გამოძიების ჩანაცვლება.

სამი ამოცანა ერთდროულად

როცა ოჯახური დავის დროს ბავშვის მიმართ სექსუალურ ძალადობაზე ინფორმაცია ვრცელდება, ერთდროულად სამ კითხვაზე უნდა მივიღოთ პასუხი: რა დაიცავს ბავშვს დღეს, როგორ დადგინდება ფაქტები და რა დახმარება სჭირდება მას? მშობლების უთანხმოება დახმარებაზე უარის მიზეზი ვერ იქნება. ვერც დავის არსებობა აქცევს ყველა ბრალდებას უკვე დადგენილ ფაქტად.

ჩვენი წინადადებაა, გადაუდებელი რისკის მართვა საბოლოო შეფასებისგან გაიმიჯნოს. თავდაპირველ შეზღუდვას უნდა ახლდეს სამართლებრივი საფუძველი, კონკრეტული რისკის აღწერა, არსებული მტკიცებულება და გადახედვის თარიღი. უნდა განისაზღვროს ისიც, ვინ უზრუნველყოფს სამედიცინო, ფსიქოლოგიურ და საგანმანათლებლო დახმარებას. გადაწყვეტილების მოლოდინი ბავშვის საჭიროებების უყურადღებოდ დატოვების მიზეზი ვერ გახდება.

განცხადება მტკიცებულებაა. გამეორება — არა დამოუკიდებელი დადასტურება.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი მტკიცებულების სხვადასხვა სახეს ითვალისწინებს. 105-ე მუხლით არცერთ მათგანს არ აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა; საჭიროა მათი სრული, ობიექტური შეფასება და გადაწყვეტილებაში დასაბუთების ასახვა. მშობლის ახსნა-განმარტებასა და ბავშვის ნათქვამს შესაძლოა დიდი მნიშვნელობა ჰქონდეს, მაგრამ მათი სანდოობა უნდა შეფასდეს და არა ავტომატურად იქნეს ნავარაუდევი. [1]

ერთი მშობლის მიერ აღწერილი ბრალდება შეიძლება ჯერ მიმართვაში მოხვდეს, შემდეგ კი შეფასებაში განმეორდეს. სამი დოკუმენტი შესაძლოა კვლავ ერთ წყაროს ეყრდნობოდეს. მოვითხოვთ, ანგარიშში ერთმანეთისგან გაიმიჯნოს პირადი დაკვირვება, ბავშვის საკუთარი სიტყვები, უფროსის მონათხრობი და ავტორის დასკვნა. ეს დამოუკიდებელი დადასტურების მოძიებას შესაძლებელს გახდის და გადაწერილი ინფორმაციის ორჯერ დათვლას გამორიცხავს. იგივე წესი ორივე მშობლის მასალაზე უნდა ვრცელდებოდეს.

რას აყენებს დღის წესრიგში საქმის მასალები

ჩვენი გუნდის მიერ განხილული ადმინისტრაციული სარჩელი მიუთითებს, რომ მძიმე ბრალდებები სააგენტოს მოქმედებებზე გავლენას კვლავ ახდენდა, მიუხედავად საწინააღმდეგო შეფასებებისა და ბავშვის მდგომარეობის შესახებ გამოთქმული შეშფოთებისა. ცალკე განცხადება საგამოძიებო ორგანოს სთხოვს დაადგინოს, ხომ არ განხორციელდა ბავშვზე ზემოქმედება. ეს სხვადასხვა წარმოებასა და მოთხოვნას ეხება. [2] [3]

ამ განცხადებაში მოყვანილი ექსპერტიზის მიხედვით, არასრული და ფრაგმენტული ინფორმაციის გამო ფსიქოლოგიური ტანჯვის საკითხი ვერ გადაწყდა. იქვე ციტირებულია ექსპერტის სიტყვები შესაძლო წინასწარ მომზადებაზე, თუმცა მისთვის წინაპირობა უცნობი იყო. გადაუჭრელი საექსპერტო საკითხი ბავშვის დაცვის საჭიროებაზე პასუხი არ არის. მოვითხოვთ, პირველადი დასკვნები, გასაუბრების ჩანაწერები და შემდგომი გადაწყვეტილებები ერთობლივად შეისწავლონ და წინააღმდეგობებს წერილობით უპასუხონ. [3]

ზუსტი შეფასება ბავშვსაც იცავს და მშობლებსაც

„დაუდასტურებელი“ ნიშნავს, რომ შესაბამის პროცესში ბრალდება არ დადგინდა. ეს „ცრუს“ არ უდრის; მცდარი მონათხრობი კი ავტომატურად შეგნებულად შეთხზულს არ ნიშნავს. დასწავლა, გაუგებრობა, თარგმანის შეცდომა და კეთილსინდისიერად გამოთქმული ეჭვი სხვადასხვა მტკიცებულების შესწავლას საჭიროებს.

ნორმალური სამედიცინო გამოკვლევა სექსუალურ ძალადობას არ გამორიცხავს. კანადის პედიატრიული საზოგადოების კლინიკური დოკუმენტის თანახმად, ძალადობამ შესაძლოა სპეციფიკური ფიზიკური კვალი არ დატოვოს; დოკუმენტი 2026 წლის იანვარში ხელახლა დადასტურდა. საქალწულე აპკის გარეგნობა ძალადობის ბრალდების გადაწყვეტის ტესტი არ არის. [4]

ჩვენი მიდგომა ორივე მიმართულებით მოქმედებს: დედის განცხადება ავტომატურ ბრალეულობას არ ნიშნავს; მამის უარყოფა — ავტომატურ უნდობლობას; უფროსის მიერ ნათქვამის ინტერპრეტაციისთვის კი ბავშვი არ უნდა დაისაჯოს.

რა უნდა შეიცვალოს

სადავო დაცვის საქმეებში მტკიცებულებათა წერილობითი რუკის დანერგვას ვთავაზობთ: ვინ გააჟღერა თითოეული ფაქტი პირველად, რა დაინახეს უშუალოდ, რა დამოუკიდებელი შემოწმება ჩატარდა, რა რჩება გაურკვეველი და რომელი გადაწყვეტილება რას ეყრდნობა. ბავშვის ადვოკატს უნდა შეეძლოს გამოტოვებული საკითხების წამოწევა და სათანადოდ მოპოვებული სპეციალისტის დასკვნის მოთხოვნა.

სააგენტოსა და სასამართლოს გადახედვამ უსაფრთხოებაც უნდა მოიცვას და შეზღუდვის შედეგებიც. თუ ფაქტობრივი საფუძველი იცვლება, გეგმა და ჩანაწერები ხელახლა უნდა შეფასდეს. შეგნებული გაყალბების ან ზეწოლის მტკიცებულება ცალკე გამოძიებას საჭიროებს. ბავშვს დახმარება მაინც სჭირდება — იმის მიუხედავად, რომელი უფროსის პოზიცია დადასტურდება.